Encyklopedia
Hydrobiologia
Hydrobiologia (biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia wód) – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym. Hydrobiologia w szczególności zajmuje się organizmami, których wielkość pozwala badać je makroskopowo (tzn. "gołym okiem", bez pomocy przyrządów optycznych) lub przynajmniej pod mikroskopem świetlnym. W przypadku badań taksonomicznych czy metabolicznych mikroorganizmów mamy do czynienia bardziej z mikrobiologią niż hydrobiologią. Niemniej mikrobiologia środowiskowa i mikrobiologia wód (i ścieków), zwłaszcza ekologia mikroorganizmów, może być zaliczana do hydrobiologii.
Hydrobiologia uwzględnia warunki abiotyczne, jak i biotyczne. Obejmuje kilka dyscyplin podstawowych, takich jak: hydrochemia, hydrobotanika, algologia), hydrozoologia.
W hydrobiologii wyróżnia się:
- limnologię – obejmującą swym zakresem zainteresowań śródlądowe wody stojące
- oceanobiologię (biologię morza) – zajmującą się badaniem biologii wód oceanicznych i morskich
a niekiedy wyróżnia się także potamologię – obejmującą swym zakresem wody płynące (cieki)
Wyróżnia się też w jej obrębie węższe dyscypliny, głównie o charakterze stosowanym:
- hydrobiologię rybacką
- hydrobiologię techniczną – zajmuje się ochroną urządzeń technicznych i problematyką oczyszczania ścieków
- hydrobiologię sanitarną – zajmuje się aspektami zdrowotnymi
- trofologię wód – zajmuje się problematyką żyzności zbiorników wodnych (patrz trofizm)
Hydrobiologia jako nauka ma charakter ekologiczny – opisuje relacje i zależności między organizmami a różnymi czynnikami środowiska. Posługuje się przy tym szerokim wachlarzem metod badawczych, zapożyczonych z botaniki, zoologii, mikrobiologii, chemii i fizyki, a zwłaszcza w ostatnim czasie – także w coraz większym zakresie z matematyki (zaawansowana analiza statystyczna). Hydrobiologia dostarcza także modeli stosowanych w ekologii ogólnej, np. dotyczących populacjologii, produktywności ekosystemów, etologii, bioróżnorodności.
Hydrobiologia należy do najszerzej uprawianych nauk biologicznych, tylko w Polsce zajmuje się tą dziedziną kilkaset osób, zaś zrzeszające większość krajowych specjalistów Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne liczy ponad 500 członków. Jest to związane z jej ogromnym znaczeniem dla zrozumienia funkcjonowania środowiska przyrodniczego, jak też wykorzystaniem jej zdobyczy w ochronie środowiska i produkcji żywności.